Boekreview: 77 feiten en fabels over afvallen

77 feiten en fabels over afvallen is het vervolg op 77 feiten en fabels over voeding uit 2014. Beide boeken zijn geschreven door Hans Kraak, hoofdredacteur van het vakblad Voeding Nu. Dat wetenschappers zich bezig gaan houden met ‘populaire’ media is natuurlijk een zegen. Een artikel in een hoog aangeschreven journal doet de gemiddelde consument niets. De gemiddelde consument, die bijna letterlijk dood gegooid wordt met allerhande tips, adviezen en producten die beloven je snel te kunnen laten afslanken. Ruimte voor een genuanceerde en onderbouwde visie op voeding en afvallen is er dus zeker. Ook het boek is inhoudelijke een openbaring met duidelijke taal verdeeld in de secties fysiologie, diëten, leefstijl: voeding en beweging en ingrediënten en voedingsmiddelen.

77 feiten en fabels

In de categorie diëten wordt bijvoorbeeld antwoord gegeven of de vraag of het bloedgroepdieet een zinvolle manier is om gewicht te verliezen. Het antwoord: nee, van het bloedgroepdieet val je niet af. Het valt in de categorie personalized nutrition, die nog in de absolute kinderschoenen staat. Voordat we alle interacties tussen individuele genen en voedingsmiddelen weten zijn we wel al weer heel wat jaartjes verder. En ja, natuurlijk val je af als je aanzienlijk wat producten uit je voeding schrapt maar dat is dus de reden van afvallen. Niet het bloedgroepdieet.

In het onderdeel leefstijl: voeding en beweging wordt – halleluja! – ook korte metten gemaakt met de fabel dat de vetverbranding van het lichaam pas na 20 minuten op gang komt. Een fabel, die menig sportinstructeur in de reguliere fitness nog immer over je uitstort. Want de fysiologie van het lichaam is complex en bovendien verbrand je relatief het meeste vet bij een laag inspanningsniveau. Glucose is immers de snelle brandstof die nodig is voor intensieve inspanningen en wordt waar nodig gespaard. Kortom: het gaat om energiebalans en niet over de duur van een inspanning op een willekeurig moment.

Ingrediënten & voedingsmiddelen

In de sectie over ingrediënten en voedingsmiddelen worden fabels en feiten behandeld over ginseng, XLS medical, efidrine, rode pepers en noten. Wat betreft die laatste: nee, noten maken niet snel dik- als je het vergelijkt met andere tussendoortjes – vanwege hun hoge verzadigingswaarde. Maar onbeperkt een zak noten weg eten is weer het andere uiterste. Een relatief onbekende in dit deel van het boek is hoodie. Deze stof uit de stengel van een cactusachtige plant zou de eetlust onderdrukken. Onderzoeken hierna zijn er niet tot nauwelijks en in één van die weinige onderzoeken die er wel is hadden de proefpersonen een dermate hoge dosis dat vooral de bijwerkingen de eetlust remden. Dus verstandig om deze maar onbekend te laten.

Het boek is dus een zegen. Inhoudelijk zeer sterk. En voor de mensen die beweren dat alle wetenschappers worden gesponsord door Coca Cola: get over it en lees het zonder vooroordelen. Maar het is alleen zo jammer, zo ont-zet-tend bijzonder jammer, dat het zo’n droge kost is. Ik vind het geweldig, maar ik ben een foodie, dus heb een lichte afwijking als het gaat over interesse in voeding. Ik lees het uit. En ik vind dat u dat dus zeker ook zou moeten doen. Maar dan moet u de anekdotes, figuren en plaatjes er wel zelf bij fantaseren. Want die ontbreken. Maar ik weet zeker dat u dat kunt. Al is het maar elke dag een hoofdstukje.