Samen duiken Paulien en Sarai in de complexe wereld van voedselverspilling, milieu-impact van eten, biodiversiteit, circulariteit en culturele aspecten die hierin een rol spelen. Zij proberen uit te vinden hoe je gezond en duurzaam eten zo goed mogelijk kunt combineren. Dit is een reeks van 5 blogs over voeding en duurzaamheid. In de boekenserie I’m a Foodie: presents wordt het boek Eet voor de toekomst! in 2020 verwacht. Meld je hier aan als je op de hoogte wilt blijven van periodieke updates over dit onderwerp.

Eet lokaal en seizoensgebonden

Een tip die milieuvriendelijk én meteen goed voor je portemonnee is: ga meer lokaal en seizoensgebonden eten! Het idee erachter is simpel: als je eten dichtbij geproduceerd wordt, is minder transport nodig en dat kan zowel veel energie als geld schelen. Bovendien hoeft bij de productie van seizoensgebonden producten minder energie verspild te worden aan het productieproces. Denk daarbij bijvoorbeeld aan warmte (verkregen met hulp van aardgas) en water die nodig is om tomaten en komkommers in de winter in kassen te telen. Kool of postelein kan in de winter gewoon buiten groeien. Die energiekosten hoef je dan ook niet mee te betalen in het eindproduct.

Gezond verstand rondom eten

We zijn inmiddels zo gewend dat we haast alle voedingsmiddelen bijna het hele jaar door kunnen kopen in de supermarkt, dat we er niet meer over nadenken of ze wel in het seizoen groeien waarin we leven. Een goed voorbeeld zijn appels: we eten ze het hele jaar door, maar wanneer vallen ze eigenlijk van de appelboom in onze tuin? Juist, in augustus-september ongeveer. Om ons het hele jaar van relatief verse appels uit eigen land te kunnen voorzien, moeten miljoenen appels de rest van het jaar in koelcellen bewaard worden. In juni liggen die dus al een maand of 9-10 in die koelcel. Bedenk maar eens hoeveel energie daar in gaat zitten!

Eet voor de toekomst!

Niet vergeten: de impact van transport

Natuurlijk eten we allemaal producten die niet in Nederland groeien, denk aan bananen, avocado en sinaasappels. Deze kunnen alsnog redelijk milieuvriendelijk zijn als ze met de boot getransporteerd worden. Dat is meestal het geval met producten die langer houdbaar zijn, zoals sinaasappels of bananen. Producten die sneller bederven, zoals kersen of sla, worden vaak met het vliegtuig getransporteerd. Dat zorgt voor een enorme milieu-impact. [1] Kijk dus wat vaker op de verpakking van producten om te zien waar ze vandaan komen. En kies vaker voor producten die uit eigen land of regio komen, met name als ze snel bederven. Dat betekent waarschijnlijk dat je rood fruit in de winter moet laten liggen, maar dat je met een gerust hart die tros bananen mee kunt nemen.  

Vergeet overigens de impact van je eigen manier van inkopen niet. Als je te voet of met de fiets langs de lokale supermarkt gaat, is de milieu-impact van het transport bijna te verwaarlozen. Maar stel je denkt goed bezig te zijn door al je inkopen te doen bij een lokale markt/biowinkel/boer die helaas net te ver is om met de fiets te bereiken. Als je dan de auto pakt voor die extra kilometers, dan is de milieubesparing alweer teniet gedaan. [2]

Tips voor lokaal en seizoensgebonden inkopen

Als je wilt weten welke groenten en fruit uit het seizoen zijn, dan is de groente en fruitkalender van Milieu Centraal een ideale bron van informatie. Hierop kun je zoeken naar een bepaald voedingsmiddel en dan krijg je informatie over hoe milieuvriendelijk de keuze voor dit product is, afhankelijk van het land van herkomst. [3]

Verder geldt dat je lokaal en seizoensgebonden producten vaker vindt op de markt of in biologische winkels, omdat deze vaak vaste afnemers van lokale boeren zijn. Vraag daar vooral ook waar de groenten en fruit vandaan komen, want soms kopen ze alsnog hun producten uit andere landen in.

Extra budget tip: als je aan het eind van de middag naar de markt gaat, heb je een goede kans om producten voor een lage prijs te krijgen die de boer of markthandelaar anders weg zou moeten gooien. Zo koop je niet alleen lokaal, maar voorkom je ook nog eens voedselverspilling. Extra-duurzaam dus!

 

Bronnen

  • Milieu Centraal, Groente en Fruit via, geraadpleegd op 4 februari 2019
  • Coley D, Howard M, Winter M (2009) Local food, food miles and carbon emissions: A comparison of farm shop and mass distribution approaches. Food Policy 34:150–155. doi: 10.1016/j.foodpol.2008.11.001
  • https://groentefruit.milieucentraal.nl