Evidence-based foodplatform, geschreven door professionals

De voedingsindustrie houdt je soms voor de gek met misleidende etiketten en voedingsclaims op fabrieksproducten. Daarnaast is op het internet veel onjuiste informatie over voeding te vinden. Tijd voor een onderbouwd tegengeluid! I’m a Foodie is hét platform waarop diëtisten en voedings- en gezondheidswetenschappers hun kennis delen over gezonde voeding.
Wij staan voor gezond, duurzaam, vers (zonder pakjes en zakjes) en zelf koken. De onderwerpen zijn alledaags, evidence based én direct praktisch toepasbaar in je eigen situatie. Uiteindelijk is de keuze aan jou: op welke manier ga jij gezond eten?

Gif op mijn bord: is fructose giftig en is sinaasappelsap net zo slecht als frisdrank

Door | 2017-01-06T15:00:41+00:00 17 januari 2016|Categorieën: Foodbasics, Hoe zit het met..., I'm a Foodie blog, Trends & Hypes|Onderwerpen: , , |

Fred Brouns hield op het symposium Gif op mijn Bord een korte maar krachtige lezing over de invloed van fructose op de gezondheid. Over fructose doen de laatste tijd – zeker na het bezoek van dr. Lustig in RTL Late Night in mei 2015 – vele spookverhalen de ronde (1). Volgens dr. Lustig is de fructose consumptie één van de grootste bedreigingen voor de gezondheid. Fructose zorgt voor obesitas, leververvetting, is verslavend en nog veel meer. Maar hoe terecht is het om fructose de zwarte piet toe te schuiven?

Wat is fructose?

Fructose is een monosacharide. Het is een onderdeel van het gewone suikerklontje, wat voor de helft uit glucose en voor de helft uit fructose bestaat. Samen wordt dat de disacharide sacharose. Fructose komt ook ‘los’ voor in onder meer fruit maar ook in bijvoorbeeld honing. Fructose is relatief iets zoeter dan glucose; het is ruim 1,5 keer zo zoet. Hierdoor is het vaak onderdeel van bijvoorbeeld glucose-fructosemengsels die aan producten worden toegevoegd om ze (extra) te zoeten. Denk aan vruchtendranken, koekjes, zoet broodbeleg, etc. Qua voedingswaarde wijkt fructose niet af van andere koolhydraten: per gram levert het 4 kcal op (2).

EFSA

Brouns legt uit dat matige consumptie van fructose geassocieerd wordt met een hogere insulinesensitiviteit en dat grote hoeveelheden geassocieerd worden met een lagere insulinesensistieviteit maar dat deze laatste bevinding te relateren is aan de mate van overgewicht. Hij stipt aan dat de EFSA, de European Food Safety Authority, heeft zelfs de claim heeft goedgekeurd dat fructose gunstiger is dan glucose vanwege het effect op het bloedglucosegehalte. Fructose moet eerst worden verwerkt door de lever waardoor het een minder hoge en snelle stijging geeft van het bloedglucosegehalte (3).

Glycemische index

Logischerwijs heef fruit dan ook een relatief lage glycemische index. De glycemische index is de maat waarin wordt afgemeten hoe snel de glucoseconcentratie in het bloed toeneemt na het consumeren van koolhydraatbevattende producten. Een glycemische index van lager dan 55 wordt beschouwd als laag (4). Brouns legt uit dat de glycemische index niet heel erg veel verschilt tussen vers sap en fruit. Een appel heeft bijvoorbeeld een glycemische index van 36 en appelsap een glycemische index van 41. Beide vallen nog steeds onder een lage glycemische index. Brouns geeft aan dat de kans op overconsumptie van suikers – en dus calorieën – door de consumptie van sap wel groter is dan via de consumptie van gewoon fruit.

suikers

100% sap

Vervolgens laat Brouns diverse grootschalige, recente studies zien die geen verband aantonen tussen de consumptie van 100% sap en overgewicht bij zowel kinderen, adolescenten als volwassenen. De studie van Wang et al. uit 2012 toont zelfs aan dat de consumptie van 100% fruit sap werd geassocieerd met een gezondere leefstijl en lichaamsgewicht onder volwassenen dan mensen die geen vers fruitsap consumeerden (5). Echter, Brouns gaf aan dat studies aantonen dat de consumptie van fruitsap wel invloed heeft op het gewicht van kinderen van 3 jaar en jonger.

Gezondheidseffecten in perspectief

Maar hoe zit het dan met die leververvetting en alle andere gezondheidsklachten? Die vallen misschien wel mee. Onderzoek wijst uit dat bij een normale consumptie van 50-60 gram fructose per dag er geen verhoogd risico is op diabetes type 2, overgewicht of hart- en vaatziekten bij hogere consumpties neemt het risico wel toe (6). Als je bedenkt dat een kleine appel van 100 gram zo’n 6 gram fructose bevat zul je een vrij hoge fruitconsumptie moeten hebben om aan die 60 gram te komen (7). Logischerwijs wordt de grootste hoeveelheid fructose gehaald uit de ‘gewone’ tafelsuiker. Ook Brouns toont studies waarin geen generiek effect werd gevonden op het bloedglucosegehalte bij diabetici en suiker uit 100% vruchtensap niet geassocieerd wordt met een hoger risico op het ontwikkelen van diabetes type 2.

Als take away message geeft Brouns voor de consument mee:

  • 100% sap zit nog vol met voedingsstoffen maar heeft ook een hoog natuurlijk suikergehalte. Dat vraagt om beperkte inname
  • Een kleine hoeveelheid vers sap (gelijk aan 1-2 vruchten of max. 50-100ml) kan probleemloos met regelmaat geconsumeerd worden. MAAR vers fruit heeft de voorkeur
  • In het geval van DORST: verdun 100% fruitsap of drink 100% water
  • Geef geen vruchtensap aan jonge kinderen (1-3 jaar) om redenen van ongewenste zoetgewenning en de negatieve effecten op de mondhygiëne.

En daar is geen spelt tussen te krijgen.

Bronnen

  1. RTL Late Night. Robert Lustig verklaart suiker de oorlog. https://www.youtube.com/watch?v=w7lN0j3ANr4 Geraadpleegd op 29-12-2015
  1. Voedingscentrum. Suiker. Geraadpleegd 29-12-2015
  1. Sun, SZ en Empie, MW. Fructose metabolism in humans – what isotopic tracer studies tel us. Nutr Metab (Lond). 2012; :89
  1. Voedingscentrum. Glycemische index.  Geraadpleegd 29-12-2015
  1. Wang Y et al. Impact of orange juice consumption on macronutrient and energy intakes and body composition in the US population. Public Health nutr. 20112 Dec; 15(12): 2220-7
  1. Kolderup, A en Svihus B. Fructose metabolism and relation to atherosclerosis, type 2 diabetes and obesisty. Nutr. Metab. 2015; 2015: 823081
  1. NUTTAB 2010 Online Searchable Database . Geraadpleegd 29-12-2015
Eet als een expert

Interesse in gezonde voeding?

Check dan ons boek Eet als een expert op bol.com of via de webshop!

 

print dit artikel print dit artikel

  Sportdiëtist & voedingswetenschapper en HBO docent

Vera is sportdiëtist en HBO docent aan de opleiding International Lifestyle Studies (Fontys Hogeschool). De interesse voor de combinatie van voeding, sport en gezondheid is al van jongs af aan ontstaan. De keuze voor de HBO Voeding & Diëtetiek gevolgd door de MSc Sport & Exercise Nutrition was dan ook een logische.

Reacties

9 Reacties

  1. Marvin 18 januari 2016 at 7:45- Beantwoorden

    Onbewust neem je toch vaak nog een extra glas sap, waardoor je wel teveel suikers binnenkrijgt. Probeer daarom enkel vers fruit te eten en geen sappen te drinken, in plaats daarvan neem ik gewoon water..

  2. Peter 18 januari 2016 at 9:27- Beantwoorden

    Ik zit even met het laatste zinnetje: en daar is geen spelt tussen te krijgen. Is dat een woordspeling, aanbeveling of iets anders?
    Volgens mij is het: er is geen speld tussen te krijgen.

  3. Celeste Blankenzee 1 februari 2016 at 11:30- Beantwoorden

    Heeft Brouns ook nog iets gezegd over dat fruktose het urinezuurgehalte verhoogd en daarom verhoogd risico op jicht en urinezuurstenen kan geven?

  4. Drefa Benali 1 februari 2016 at 4:28- Beantwoorden

    Je hebt het over 100% verse sap. Bedoel je dan versgesperste sap of sap uit een pak?

  5. Jolanda Verlinde 4 februari 2016 at 2:00- Beantwoorden

    Is dat een bewuste of onbewuste spelfout op deze voedingssite;
    “En daar is geen spelt tussen te krijgen” ?

  6. Wendy 25 februari 2016 at 7:03- Beantwoorden

    Hoi allen

    Iets moet ik even kwijt…
    Nu liggen er op het consultatiebureau folders die aan geven hoeveel suikers waar in zit… Tot mijn verbazing schept dat Light frisdranken onder de betere consumpties staan…
    En dat dit beter Is dan diksap wat weer Veel aan baby’S Gegeven Word. ..
    Bij mij als moeder roept dit Veel vragen op????

  7. Maya 8 juni 2016 at 7:07- Beantwoorden

    Hallo,
    Ik ben beniewd waarom er niet op vragen gereageerd wordt.

    • Maya 8 juni 2016 at 7:07

      Dat moet natuurlijk “benieuwd” zijn.

  8. Fleur 1 augustus 2016 at 12:28- Beantwoorden

    Het feit dat 1 van jullie diëtisten het Voedingscentrum (!) als bron gebruikt voor dit artikel, zegt al genoeg…. De leerstoelen (onderzoekers die bij de onderzoeken betrokken zijn) van het Voedingscentrum worden gesponsord door o.a. AH, Unilever, Kellogs en Smiths. Die onderzoeken zijn dus totaal niet objectief te noemen. Net zoals de leerstof in sommige lesboeken die voor opleidingen Voeding en Diëtetiek worden gebruikt. En zo is het verhaal weer rond..

Schrijf een reactie