Het onderzoek van… Vruchtensap (on)gezond?

Mijn naam is Floor Scheffers, 34 jaar, diëtist en epidemioloog. Ik werk sinds 2012 als docent bij de opleiding Voeding en Diëtetiek aan De Haagse Hogeschool. Ik wilde mijn passie voor het onderwijs en het onderzoek graag combineren. Daarom besloot ik in 2015 een aanvraag in te dienen voor de promotiebeurs voor leraren die wordt verstrekt door NWO. Met deze beurs doe ik sindsdien ook promotieonderzoek bij het RIVM en het Julius Centrum van het UMCU. Naast de wetenschappelijke artikelen die ik schrijf, betrek ik met veel plezier studenten bij mijn onderzoek voor meer praktijkgericht onderzoek. Op deze manier probeer ik een brug te slaan tussen de wetenschap, het onderwijs en de voedingspraktijk.

Wat onderzoek jij?

Ik doe onderzoek naar de relatie tussen de consumptie van vruchtensap, frisdrank en fruit en het ontstaan van chronische ziekten. Hierbij kun je denken aan hart- en vaatziekten en diabetes type 2. Overigens moet vruchtensap volgens de Warenwet bestaan uit puur sap, dus zonder toevoegingen als suiker, vitamines, kunstmatige zoet- en kleurstoffen of conserveermiddelen.

Waarom is jouw onderzoek belangrijk?

In 2015 werd de richtlijn van de Gezondheidsraad voor vruchtensap aangepast. Tot die tijd mocht je één van de twee aanbevolen porties fuit per dag vervangen door een glas vruchtensap. Nu adviseert de Gezondheidsraad zo min mogelijk vruchtensap te drinken, omdat het net zoveel suiker bevat als frisdrank. In veel andere landen wordt vruchtensap nog steeds gezien als een geschikt alternatief voor fruit, dat is verwarrend. Er is nog maar weinig onderzoek gedaan naar de gezondheidseffecten van vruchtensap. De onderzoeken die er zijn, laten tegenstrijdige resultaten zien. Veel Nederlanders eten minder fruit dan wordt aanbevolen. Daarom is het extra belangrijk om de gezondheidseffecten van vruchtensap te onderzoeken. Als die gunstig zijn, kan vruchtensap toch geschikt zijn om de fruitconsumptie aan te vullen.

Wat zijn jouw belangrijkste bevindingen tot nu toe?

Mensen die één tot zeven glazen vruchtensap per week dronken hadden een lager risico op hart- en vaatziekten dan mensen die nooit vruchtensap dronken⁽¹⁾. Het maakte hierbij niet uit of zij veel of weinig fruit aten. Verder vonden we geen verschil in het risico op diabetes type 2 tussen mensen die wel of geen vruchtensap dronken⁽²⁾.

Wat is jouw advies aan de lezer?

Je kunt beter fruit eten dan vruchtensap drinken. Vruchtensap is namelijk niet hetzelfde als fruit, want het bevat minder vezels en vitamine C. Maar vruchtensap is dan ook weer niet hetzelfde als frisdrank, omdat er in vruchtensap zeker ook nuttige voedingsstoffen zitten zoals vitamine C en polyfenolen (antioxidanten).

Welke voedingsonderzoek volg jij op de voet? En waarom is dat interessant?

Vanzelfsprekend volg ik alle onderzoeken rondom vruchtensap en andere suikerhoudende dranken, zoals frisdrank, op de voet. Vanuit persoonlijke interesse volg ik daarnaast graag voedingsonderzoek dat zich richt op kinderen. Als moeder van 3 jonge kinderen pas ik de nieuwste wetenschappelijke inzichten natuurlijk graag toe in de praktijk.

Bronnen

1. Scheffers FR, Boer JMA, Verschuren WMM et al. (2019) Pure fruit juice and fruit consumption and the risk of CVD: the European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition-Netherlands (EPIC-NL) study. Br J Nutr 121, 351-359.
2. Scheffers FR, Wijga AH, Verschuren WMM et al. (2020) Pure Fruit Juice and Fruit Consumption Are Not Associated with Incidence of Type 2 Diabetes after Adjustment for Overall Dietary Quality in the European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition–Netherlands (EPIC-NL) Study. The Journal of Nutrition.