Kan C60 de levensduur verlengen?

Er is een relatief nieuw ‘supersupplement’ op de markt waarvan beweerd wordt dat het de gezondheid verbetert en de levensduur verlengt. Het gaat om Carbon 60, of kortweg C₆₀, wat verwijst naar de 60 koolstofatomen waaruit het is opgebouwd. Het is niet zo’n bekend supplement, maar we kregen er bij I’ am a Foodie wel een lezersvraag over binnen. Wat is C₆₀ precies en is er bewijs dat het de gezondheid kan verbeteren en de levensduur verlengen?

Wat is C₆₀?

Naast diamant en grafiet is in 1985 een nieuwe verschijningsvorm (allotroop) van koolstof ontdekt [1]. Het gaat om C₆₀, wat verwijst naar de 60 koolstofatomen waaruit het is opgebouwd in de vorm van een voetbal. Vanuit fysisch en chemisch oogpunt is het een interessant molecuul. Het is licht van gewicht, heeft een hoge treksterkte, is thermische/chemische stabiel, geleid goed en is een antioxidant. Het kent dan ook verschillende toepassingsgebieden, waaronder in de chemische, elektronische, nano en gezondheids/medische industrie.

C₆₀ als supplement

Als supplement is het interessant omdat het een antioxidant is. Het zou dus oxidatieve stress, dat ten grondslag ligt aan veel chronische ziekten, kunnen bestrijden en veroudering tegen gaan. In Nederland is het (nog) relatief onbekend, maar in Amerika zijn er verschillende merken en varianten te koop. Gezondheidsvoordelen die eraan worden toegeschreven zijn [2-7]:

• Verlengt de levensduur
• Vertraagt de veroudering
• Remt de tumorgroei
• Verbetert de slaap
• Verbetert de cognitie
• Verbetert de sportprestaties
• Verbetert het herstel
• Versterkt het kraakbeen en de botten
• Vermindert de inflammatie
• Vermindert de pijn
• Vermindert de angst
• Vermindert gewichtstoename
• Beschermt tegen UV-staling
• Stimuleert de haargroei
• Herstelt een kater
• Bestrijdt virussen en bacteriën

Meestal zit C₆₀ in een olie omdat het niet in water oplost. Meestal is dat olijfolie, maar het kan ook in kokosolie, of avocado zijn opgelost. Het is verkrijgbaar als een olie in een flesje dat je met een pipetje of lepel kunt via de mond innemen, maar er zijn ook softgels te koop. In de olie zit tussen de 0,8-1,2 mg C₆₀ per milliliter en een algemeen advies is om circa 5 ml per dag ervante nemen. Het meeste wat je koopt is echter olie. Slechts 1% van het supplement is C₆₀ en de overige 99% is olie (zie afbeelding). Aan huisdieren is ook gedacht, want daar zijn ook speciale producten voor. Wie wil immers niet dat zijn/haar huisdier langer blijft leven?

Verlengt C₆₀ de levensduur?

Een mijlpaal voor C₆₀ was een Franse studie uit 2012 die heeft laten zien dat het de levensduur van ratten met 90% verlengde [8]. Die studie staat vaak centraal bij de promotie van C₆₀-supplementen. In de betreffende studie werden achttien Wistar-ratten vanaf de leeftijd van tien maanden in drie groepen verdeeld [8]:

• Groep 1 kreeg olijfolie + C₆₀
• Groep 2 kreeg alleen olijfolie
• Groep 3 kreeg water en was de controlegroep

De toediening gebeurde geforceerd via de bek (gavage). De hoeveelheid C₆₀ die de ratten binnenkregen was 1,7 mg per kg lichaamsgewicht via olijfolie met een concentratie C₆₀ van 0,8 mg/ml. Na 38 maanden waren alle ratten in de controlegroep overleden. Op dat moment leefde nog 67% van de ratten die olijfolie kregen en 100% van de ratten die olijfolie + C₆₀ kregen. De levensduur van de ratten die olijfolie + C₆₀ kregen was met 42 maanden de langste. De levensduur van de ratten in de controlegroep en die olijfolie kregen was respectievelijk 22 en 26 maanden. De C₆₀ met olijfolie verlengde de levensduur dus met 90% vergeleken met de controlegroep. Geen enkele andere (voedings)stof of dieetinterventie (calorierestrictie) heeft ooit eerder een dergelijke verlenging van de levensduur gevonden in zoogdieren. Dat betekent dat de resultaten uitzonderlijk zijn en het bewijs dan ook sterk moet zijn. Dat valt echter tegen.

Een probleem aan de studie is dat er erg weinig ratten zijn gebruikt, namelijk zes per groep. Overigens is een levensduur van 22 en 26 maanden aan de korte kant voor een Wistar-rat. Gemiddeld leven die 30-36 maanden [8]. Verder was te zien dat ook de groep die alleen olijfolie langer leefde (+19%). De langere levensduur van 90% kan dus niet volledig aan C₆₀ worden toegeschreven. Een andere onderzoeksgroep heeft vorig jaar geprobeerd om deze resultaten bij muizen onder vergelijkbare omstandigheden te herhalen [9]. Dat is ze niet gelukt. Ze vonden niet dat C₆₀ de levensduur verlengde of gezondheidsparameters verbeterde. Ook nog een andere onderzoeksgroep vond vorig jaar bij muizen geen langere levensduur of een verbetering van gezondheidsparameters vergeleken met de controlegroep (water) [10].

 

Doet C₆₀ nog meer voor de gezondheid?

Er is redelijk wat biomedisch onderzoek naar C₆₀ gedaan waarin gunstige effecten worden gevonden. Dat betreft nagenoeg altijd in vitro- of dierstudies. Er is dan gekeken naar onder andere neurologische ziekten, kanker, gewrichtsziekten, diabetes mellitus, spiervermoeidheid en huidproblemen [11]. In die studies zijn echter derivaten (afgeleide stoffen) van C₆₀ gebruikt die bijna nooit in de commerciële voedingssupplementen zitten. Aan het C₆₀-molecuul is dan iets gebonden, waardoor eigenschappen veranderen/verbeteren. Zo kan C₆₀ wateroplosbaar worden gemaakt waardoor het niet samen met olie hoeft te worden ingenomen. Zo’n supplement is er wel. Daarvan wordt door de fabrikant beweerd dat het zou helpen tegen ontstekingen (gewrichtspijn), maar naast C₆₀ zit daar ook hyaluronzuur en vitamine B1 in [12].

Slechts twee kleine studies zijn in mensen gedaan. En dan gaat het niet om een supplement dat je via de mond inneemt, maar om een huidverzorgingsproduct dat je op de huid moet smeren. Het ging om een crème met C₆₀ in qualaan van olijfolie. In de ene studie is naar acne gekeken [13] en in de andere studie naar rimpels [14]. Beide studies duurden acht weken en bestonden uit respectievelijk 11 en 23 deelnemers. De eerste studie was placebogecontroleerd en in de tweede studie ontbrak een controlegroep. Hoewel beide studies positieve resultaten laten zien is er nog veel meer en beter onderzoek nodig alvorens er iets zinnigs over te kunnen zeggen. Studies waarin mensen een supplement met C₆₀ namen ontbreken volledig*.

Zijn er nadelige effecten?

Er zijn veel meer studies gedaan naar derivaten van C₆₀ dan naar C₆₀ opgelost in een plantaardige olie. Over de veiligheid van langdurig gebruik is dan ook weinig bekend. Maar er zijn weleens nadelige effecten gevonden, zoals een verminderde insulinegevoeligheid [12] en schade aan het embryo [13]. En onder invloed van zonlicht kunnen toxische stoffen worden gevormd [14]. Het advies is daarom ook om het supplement op een donkere plaats te bewaren.

Conclusie

Technologisch gezien is C₆₀ een interessant molecuul met veel toepassingsmogelijkheden. Als supplement is er echter maar weinig bekend over de effectiviteit en veiligheid. Het beschikbare onderzoek is op dit moment te prematuur en te onzeker om te kunnen concluderen dat supplementen met C₆₀ de gezondheid verbeteren, de levensduur verlengen en bij langdurig gebruik veilig zijn.

* Op een case-studie na waarin door een 71-jarige man met darmkanker homeopathische hoeveelheden C₆₀ gebruikte [17]. In 3,5 jaar tijd heeft de man niet meer dan 2 mg C₆₀ binnengekregen. In die periode is de tumor stabiel gebleven, zonder uitzaaiingen. De resultaten zijn niet gepubliceerd, maar op een symposium gepresenteerd. Deze casus heeft geen enkele bewijskracht maar wordt hier voor de volledigheid genoemd.

 

Bronnen

1. Kroto HW, Heath JR, O’Brien SC, Curl RF, Smalley RE. C60: Buckminsterfullerene. Nature 1985; 318(6042):162-3.

1. https://www.sesres.com/10-health-benefits-of-c60/ Geraadpleegd: 7 april 2022
2. https://www.sesres.com/c60-benefits-and-faq/ Geraadpleegd: 7 april 2022
3. https://www.sesres.com/7-ways-c60-can-improve-your-athletic-performance/ Geraadpleegd: 7 april 2022
4. https://naturalc60.nl/nl/pages/benefits-of-use Geraadpleegd: 7 april 2022
5. https://www.c60evo.com/benefits/ Geraadpleegd: 7 april 2022
6. https://heavenlynaturalproducts.com/blogs/news/c60-body-pain Geraadpleegd: 7 april 2022

8. Baati T, Bourasset F, Gharbi N, Njim L, Abderrabba M, Kerkeni A, Szwarc H, Moussa F. The prolongation of the lifespan of rats by repeated oral administration of [60]fullerene. Biomaterials. 2012 Jun;33(19):4936-46.
9. Grohn KJ, Moyer BS, Wortel DC, Fisher CM, Lumen E, Bianchi AH, Kelly K, Campbell PS, Hagrman DE, Bagg RG, Clement J, Wolfe AJ, Basso A, Nicoletti C, Lai G, Provinciali M, Malavolta M, Moody KJ. C60 in olive oil causes light-dependent toxicity and does not extend lifespan in mice. Geroscience. 2021 Apr;43(2):579-591.
10. Shytikov D, Shytikova I, Rohila D, Kulaga A, Dubiley T, Pishel I. Effect of Long-Term Treatment with C60 Fullerenes on the Lifespan and Health Status of CBA/Ca Mice. Rejuvenation Res. 2021 Oct;24(5):345-353.
11. Castro E, Hernandez Garcia A, Zavala G, Echegoyen L. Fullerenes in Biology and Medicine. J Mater Chem B. 2017;5(32):6523-6535.
12. https://nanogenesislabs.com/products/eon-c60 Geraadpleegd: 7 april 2022
13. Inui S, Aoshima H, Nishiyama A, Itami S. Improvement of acne vulgaris by topical fullerene application: unique impact on skin care. Nanomedicine. 2011 Apr;7(2):238-41.
14. Kato S, Taira H, Aoshima H, Saitoh Y, Miwa N. Clinical evaluation of fullerene-C60 dissolved in squalane for anti-wrinkle cosmetics. J Nanosci Nanotechnol. 2010 Oct;10(10):6769-74.
15. Đurašević S, Nikolić G, Todorović A, Drakulić D, Pejić S, Martinović V, Mitić-Ćulafić D, Milić D, Kop TJ, Jasnić N, Đorđević J, Todorović Z. Effects of fullerene C60 supplementation on gut microbiota and glucose and lipid homeostasis in rats. Food Chem Toxicol. 2020 Jun;140:111302.
16. Tsuchiya T, Oguri I, Yamakoshi YN, Miyata N. Novel harmful effects of [60]fullerene on mouse embryos in vitro and in vivo. FEBS Lett. 1996 Sep 9;393(1):139-45.
17. Kolosnjaj J, Szwarc H, Moussa F. Toxicity studies of fullerenes and derivatives. Adv Exp Med Biol. 2007;620:168-80.
18. Andrievsky GV, Zhmuro AV, Zabobonina LV. First clinical case of treatment of patient (volunteer) with rectal adenocarcinoma by hydrated fullerenes: natural course of the disease or non-specific anticancer activity. The Electrochemical Society Interface (197th Meeting, May 14-18, 2000, Toronto, Ontario, Canada), Abs. 700.